10ـ آيه الذين ينفقون اموالهم بالليل و النهار سرا و علانية فلهم اجرهم

عند ربهم و لا خوف عليهم و لا هم يحزنون ⁽²⁶⁾ .

كسانيكه اموالشان را در شب و روز و نهانى و آشكارا انفاق

ميكنند براى آنان در نزد پروردگارشان پاداشى است و آنان خوف و

 اندوهى ندارند.

خوارزمى و ثعلبى و مالكى و ابو نعيم و ديگران از ابن عباس نقل

 كرده‏اند كه على عليه السلام چهار درهم داشت يكى را شب

(در راه خدا) صدقه داد و يكى را روز و يكى را پنهانى و يكى را

آشكارا آنگاه اين آيه در باره او نازل گرديد ⁽²⁷⁾ .

11ـ آيه و من الناس من يشرى نفسه ابتغاء مرضات الله ⁽²⁸⁾ .و از مردم

 كسى هست كه جان خود را ميفروشد (بذل ميكند) در راه

بدست آوردن رضاى خدا.

ثعلبى در تفسير خود از ابن عباس روايت ميكند كه در شب

هجرت پيغمبر صلى الله عليه و آله على عليه السلام در فراش

وى خوابيد و اين آيه در شأن آنحضرت نازل گرديد ⁽²⁹⁾ .

12ـ آيه ان الذين آمنوا و عملوا الصالحات اولئك هم خير البرية ⁽³⁰⁾ .

كسانيكه ايمان آورده و اعمال نيكو انجام دادند آنان بهترين

مردمند.

 

مقاتل بن سليمان از ضحاك از ابن عباس نقل كرده است كه اين

آيه در شأن على عليه السلام و اهل بيت او نازل شده است ⁽³¹⁾ .

13ـ وقفوهم انهم مسئولون ⁽³²⁾ .آنها را نگهداريد كه مورد سؤال

خواهند بود.

ابو سعيد خدرى از پيغمبر صلى الله عليه و آله نقل ميكند كه آنچه

 مورد سؤال خواهد بود ولايت على بن ابيطالب است ⁽³³⁾ .

14ـ آيه ان الذين آمنوا و عملوا الصالحات سيجعل لهم الرحمن ودا ⁽³⁴⁾ .كسانى كه

 ايمان آورده و عمل‏هاى نيك انجام دادند بزودى خداوند دوستى

آنها را در دلهاى مردم قرار ميدهد.

گنجى شافعى از قول خوارزمى مينويسد كه على عليه السلام

فرمود مردى مرا ملاقات كرد و گفت يا ابا الحسن بدانكه بخدا من

ترا در راه خدا دوست دارم على عليه السلام فرمود من برسول

خدا صلى الله عليه و آله مراجعه كرده و سخن‏آنمرد را باو خبر

دادم.پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود شايد در باره او

احسان و نيكى نموده‏اى،گفتم بخدا من در باره او احسانى

نكرده‏ام،رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود خدا را سپاس كه

دلهاى مؤمنين را بدوستى تو واد داشته است آنگاه آيه بالا نازل

 شد ⁽³⁵⁾ .

15ـ آيه و اعتصموا بحبل الله جميعا ⁽³⁶⁾ .و همگى بريسمان خدا چنگ

زنيد.

صاحب كتاب مناقب الفاخرة از عبد الله بن عباس روايت كرده

 است كه ما در خدمت رسول خدا صلى الله عليه و آله بوديم

 عربى آمد و عرض كرد يا رسول الله شنيدم كه ميفرمودى

اعتصموا بحبل الله حبل خدا كدام است كه باو تمسك

جوئيم؟رسول خدا صلى الله عليه و آله دست خود را بر دست

على عليه السلام زد و فرمود باين شخص تمسك جوئيد كه اين

حبل المتين است ⁽³⁷⁾ .

16ـ آيه انما انت منذر و لكل قوم هاد ⁽³⁸⁾ هر آينه تو بيم دهنده‏اى و

براى هر قومى هدايت كننده‏اى است.از طريق اهل سنت هفت

حديث نقل شده است كه مقصود از منذر پيغمبر صلى الله عليه و

آله و از هادى على عليه السلام ميباشد از جمله مالكى در

فصول المهمه مينويسد كه چون آيه مزبور نازل شد رسول خدا

صلى الله عليه و آله فرمود:انا المنذر و على الهادى و بك يا على

يهتدى المهتدون.

يعنى من انذار كننده‏ام و على هدايت كننده و بوسيله تو يا على

 هدايت يافتگان هدايت مى‏يابند ⁽³⁹⁾ .

17ـ آيه و اذ قال ابراهيم رب اجعل هذا البلد امنا و اجنبنى و بنى ان نعبد

 الاصنام ⁽⁴⁰⁾ .زمانيكه ابراهيم (بدرگاه خداى تعالى دعا كرد) و گفت

 پروردگارا اين شهر را (مكه) محل امن قرار بده و من و فرزندانم

را از بت پرستى دور گردان.

ابن مغازلى شافعى بسند خود از عبد الله بن مسعود نقل ميكند

 كه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود دعاى ابراهيم كه عرض

 كرد پروردگارا من و فرزندانم را از بت پرستى دور گردان بمن و

على منتهى شد كه هيچيك از ما هرگز به بت سجده نكرديم در

نتيجه خداوند مرا نبى و على را وصى قرار داد ⁽⁴¹⁾ .

 

18ـ آيه فان الله هو مولاه و جبريل و صالح المؤمنين و الملائكة بعد ذلك

.ظهير ⁽⁴²⁾ .

البته خدا و جبرئيل و صالح مؤمنين يارى كننده او (پيغمبر صلى

 الله عليه و آله) هستند و فرشتگان پس از نصرت خدا پشتيبان

اويند.مفسرين و علماى بزرگ اهل سنت نوشته‏اند كه پيغمبر

اكرم صلى الله عليه و آله فرمود در آيه مزبور منظور از صالح

المؤمنين على بن ابيطالب است ⁽⁴³⁾ .

19ـ آيه لا يستوى اصحاب النار و اصحاب الجنة اصحاب الجنة هم الفائزون

⁽⁴⁴⁾ .يعنى دوزخيان با بهشتيان برابر نيستند اصحاب بهشت آنانند

 كه رستگار هستند.

موفق بن احمد بسند خود از جابر روايت كرده است كه گفت ما

در خدمت رسول خدا صلى الله عليه و آله بوديم كه على عليه

السلام داخل شد رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود قسم

بآنكه جان من در دست اوست كه اين مرد و شيعه‏اش در روز

قيامت رستگارانند ⁽⁴⁵⁾ .

منابع

(26) سوره بقره آيه 274

(27) مناقب ابن مغازلى ص 280ـذخائر العقبى ص 88

(28) سوره بقره آيه 207

(29) ينابيع المودة ص 92ـكفاية الطالب ص 239

(30) سوره بينة آيه 8

(31) غاية المرام باب 94 حديث 9

(32) سوره و الصافات آيه 24

(33) شواهد التنزيل جلد 1 ص 107ـصواعق المحرقه ص 89

(34) سوره مريم آيه 96

(35) كفاية الطالب ص 249ـمناقب خوارزمى ص 188ـالغدير جلد 2 ص 56

(36) سوره آل عمران آيه 103

(37) كفاية الخصام ص 343

(38) سوره رعد آيه 7

(39) فصول المهمه ص 122

(40) سوره ابراهيم آيه 35

(41) مناقب ابن مغازلى ص 276

(42) سوره تحريم آيه 4

(43) شواهد التنزيل جلد 2 ص 255ـصواعق محرقه ص 144

(44) سوره حشر آيه 20

(45) كفاية الخصام ص 422

 

 

 5ـ آيه تطهيرـدر تفسير طبرى و فخر رازى و همچنين در كتب ديگر اهل سنت نقل شده است كه آيه تطهير:

انما يريد الله ليذهب عنكم الرجس اهل البيت و يطهركم تطهيرا ⁽¹¹⁾

.در    خانه‏ام سلمه بر پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله نازل شده و آنحضرت فاطمه و حسنين و على عليهم السلام را جمع كرد سپس گفت:

اللهم هؤلاء اهل بيتى فاذهب عنهم الرجس و طهرهم تطهيرا

 (خدايا اينها اهل بيت من هستند پليدى را از اينها دور گردان و بتطهير خاصى پاكشان فرما) ام سلمه گفت يا رسول الله من هم جزو آنها هستم؟حضرت فرمود تو جاى خود دارى و زن خوبى هستى (اما مقام اهل بيت مرا ندارى.) ⁽¹²⁾

  برخى از علماى اهل سنت مانند زمخشرى و غيره گفته‏اند كه اين آيه در مورد زنان پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله نازل شده است زيرا صدر و ذيل آيه در باره آنها است!

  پاسخ اينست كه اگر اين آيه در باره زوجات پيغمبر صلى الله عليه و آله بود ضمير مخاطب بصيغه جمع مؤنث ميآمد و آيه چنين ميشد ليذهب عنكن الرجس و يطهركن تطهيرا زيرا    بكار بردن صيغه مذكر در جمع مؤنث بر خلاف قواعد زبان عرب و بكلى غلط است و علت اينكه با وجود حضرت زهرا عليها السلام در آن انجمن‏ضمير مخاطب را جمع مذكر آورده   است از جهت تغليب است همچنانكه در آيه 73 سوره هود نيز با اينكه مخاطب زن است (ساره) ولى چون ابراهيم در رأس آن خاندان قرار گرفته از نظر تغليب ضمير جمع مذكر آمده استـقالوا اتعجبين من امر الله رحمة الله و بركاته عليكم اهل البيت...و گذشته از اين همه جا منظور از اهل بيت،على و فاطمه و حسنين عليهم السلام‏اند نه كسان ديگر زيرا رسول خدا صلى الله عليه و آله فقط بآنها اهل بيت خطاب ميكرد چنانكه در كتب معتبره از انس بن مالك نقل شده است كه پيغمبر صلى الله عليه و آله براى نماز صبح كه ميرفت مدت ششماه از در خانه فاطمه عليها السلام عبور ميكرد و آنها را صدا ميزد و ميفرمود الصلوة يا اهل البيت و آنگاه اين آيه را تلاوت ميفرمود انما يريد الله... ⁽¹³⁾

همچنين پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمود كه اين آيه در باره پنج نفر نازل شده است در باره من و على و حسن و حسين و فاطمه ⁽¹⁴⁾ .

در كتاب قاموس الصحيفه از صاحب رياض السالكين نقل شده است كه جمهور علماء عامه گفته‏اند زنان پيغمبر صلى الله عليه و آله جزو اهل بيت او ميباشند و من بحديثى برخوردم كه سيوطى در كتاب (الجامع الصغير) از ابن عساكر از واثله نقل كرده كه مضمونش صراحت دارد بر عقيده مذهب اماميه كه زنهاى آنحضرت در شمار اهل بيتش نيستند و آن گفتار او است كه (بدخترش) فرمود نخستين كسى كه از اهل بيت من بمن ملحق ميشود توئى اى فاطمه و اول كسى كه از زنانم بمن ملحق ميشود زينب است ⁽¹⁵⁾ .

6ـ بنقل علماء و مورخين فريقين چون آيات سوره برائت در مورد عهد شكنى‏و مذمت مشركين نازل گرديد رسول اكرم صلى الله عليه و آله آيات اوائل سوره مزبور را بابو بكر داد كه بمكه برده و در موسم حج بمشركين ابلاغ نمايد،پس از آنكه ابو بكر براه افتاد و قدرى راه رفت جبرئيل نازل شد و ضمن ابلاغ سلام خداوند به پيغمبر صلى الله عليه و آله عرض كرد خداوند فرمايد:

لا يؤديها عنك الا انت او رجل منك.

يعنى كسى از جانب تو اداء رسالت ننمايد مگر خودت يا مردى كه از خودت باشد.

رسول خدا صلى الله عليه و آله فورا على عليه السلام را طلبيد و فرمود شتر مرا سوار شو و دنبال ابو بكر برو هر كجا باو رسيدى آيات را از او بگير و بمكه ببر و بمشركين قرائت كن،حضرت امير فورا حركت كرد و در راه بابوبكر رسيد و آيات را از او گرفته و بمكه برد و ابو بكر خدمت پيغمبر مراجعت نمود و در حاليكه از اين امر محزون و متأسف بود عرض كرد يا رسول الله مگر در باره من چيزى نازل شده حضرت فرمود خداى تعالى دستور داد كه آيات را كسى ببرد كه از خود من باشد و من هم على را براى انجام اين مأموريت اعزام نمودم ⁽¹⁶⁾ .

در اينجا سه مطلب مورد توجه و بررسى است:

اول اينكه على عليه السلام از خود پيغمبر صلى الله عليه و آله است و ابو بكر چنين خصوصيتى را ندارد.

دوم اينكه خداى تعالى ابو بكر را براى ابلاغ چند آيه در يك شهر شايسته نديد و به پيغمبرش دستور داد كه براى اينكار على عليه السلام را بفرستد در اينصورت چگونه حزب سقيفه چنين كسى را براى جانشينى پيغمبر انتخاب كردند كه با تمام احكام قرآن در تمام شهرهاى اسلامى خلافت نمايد؟

سوم اينكه اعزام ابو بكر در وهله اول و عزل او در وهله ثانى و نصب على (ع) بجاى وى براى اثبات و نشاندادن فضيلت و شايستگى على عليه السلام بود زيرا اگر از اول آنحضرت بچنين مأموريتى منصوب ميشد بنظر همه عادى ميآمد و چندان‏اهميتى نداشت ولى وقتى ابو بكر براه افتاد و سپس على عليه السلام بدان سمت گمارده شد اين امر دليل بر فضيلت و شايستگى على عليه السلام براى جانشينى پيغمبر و انجام وظائف او ميباشد.

7ـ آيه مودتـقل لا اسألكم عليه اجرا الا المودة فى القربى ⁽¹⁷⁾ .

(اى پيغمبر در برابر زحمات تبليغ رسالت بمردم) بگو من از شما اجر و مزدى نميخواهم مگر دوستى نزديكانم را.

زمخشرى در تفسير كشاف و گنجى شافعى در كفاية الطالب و ديگران نوشته‏اند كه چون آيه مزبور نازل شد به پيغمبر صلى الله عليه و آله گفتند يا رسول الله:و من قرابتك هؤلاء الذين وجبت علينا مودتهم؟قال على و فاطمة و ابناهما ⁽¹⁸⁾ .

يعنى نزديكان شما كه دوستى آنها بر ما واجب است چه كسانى‏اند؟فرمود على و فاطمه و دو پسرشان.

8ـ آيه قل كفى بالله شهيدا بينى و بينكم و من عنده علم الكتاب ⁽¹⁹⁾ .

كافران رسالت پيغمبر اكرم را انكار كرده و گفتند تو پيغمبر نيستى اين آيه در پاسخ آنان بحضرتش نازل شد كه بگو (من براى رسالت خود دو شاهد دارم يكى) خدا است كه براى شهادت ميان من و شما كافى است و ديگرى كسى است كه علم كتاب در نزد اوست.ثعلبى در تفسير آيه مزبور مينويسد آنكه علم كتاب در نزد اوست على بن ابيطالب است ⁽²⁰⁾ .

همچنين ابو سعيد خدرى گويد از رسول خدا صلى الله عليه و آله پرسيدم آنكس كه علم كتاب در نزد اوست كيست؟فرمود آنكس برادرم على بن ابيطالب است ⁽²¹⁾ .

شيخ سليمان بلخى از ابن عباس نقل ميكند كه گفت آنكه علم كتاب در نزداوست على عليه السلام است زيرا او بتفسير و تأويل و ناسخ و منسوخ آن عالم بود ⁽²²⁾ .

9ـ آيه افمن كان على بينة من ربه و يتلوه شاهد منه ⁽²³⁾ ....

آيا كسيكه (رسول خدا صلى الله عليه و آله براى صحت گفتار خود) حجتى (قرآن) از طرف پروردگار خود داشته و پشت سر او شاهد و گواهى از خود او باشد....

در اين آيه نيز مفسرين و مورخين عامه و خاصه نوشته‏اند كه منظور از شاهد و گواهى از خود پيغمبر على عليه السلام است ⁽²⁴⁾ .

ابراهيم بن محمد حموينى در كتاب فرائد السمطين از ابن عباس نقل ميكند كه اين آيه در شأن على عليه السلام است و احدى با او در آن شريك نيست و خوارزمى هم در مناقب خود مينويسد كه عمرو عاص در نامه‏اى كه بمعاويه نوشته بود اشاره بآياتى در شأن على عليه السلام كرده بود كه از جمله آنها آيه مزبور بوده است ⁽²⁵⁾ .

 

منابع :

(11) سوره احزاب آيه 33ـاراده خدا است كه از شما اهل بيت پليدى را دور كند و شما را بتطهير خاصى پاك گرداند.

(12) كفاية الطالب ص 372ـتفسير فخر رازى جلد 6 ص 783

(13) شواهد التنزيل جلد 2 ص 11

(14) تفسير ابن جرير طبرى جلد 22 ص 5

(15) قاموس الصحيفه ص 25ـاين كتاب اخيرا بوسيله جناب حجة الاسلام حاجى سيد ابو الفضل حسينى بسبك جالب و زيبا در شرح لغات صحيفه سجاديه تأليف شده و تعليقات او اضافاتى نيز از نظر نقل حديث و مطالب سودمند با استفاده از منابع ارزنده در آن منظور گرديده است مطالعه اين كتاب نفيس براى محققين و اهل علم توصيه ميشود.

(16) ذخائر العقبى ص 69ـكفاية الطالب ص 242ـينابيع الموده ص 88ـارشاد مفيد جلد 1 باب 2 فصل 17

(17) سوره شورى آيه 23

(18) كفاية الطالب ص 91ـتفسير كشاف جلد 2 ص 339ـذخائر العقبى ص 25

(19) سوره رعد آيه 13

(20) غاية المرام باب 126

(21) شواهد التنزيل جلد 1 ص 307

(22) ينابيع المودة ص 104

(23) سوره هود آيه 17

(24) تفسير ابو الفتوح رازىـينابيع المودة ص 99

(25) غاية المرام باب 128

 

آيات نازله در باره على عليه السلام

انما وليكم الله و رسوله و الذين آمنوا الذين يقيمون الصلوة و يؤتون الزكوة و هم راكعون (سوره مائده آيه 55)

بنا بنقل مفسرين و مورخين عامه و خاصه آيات زيادى (بيش از سيصد آيه) در باره ولايت على عليه السلام و فضائل و مناقب آنحضرت در قرآن كريم آمده است كه نقل همه آنها از عهده اين كتاب خارج است لذا ما در اينجا فقط بنقل چند مورد از كتب معتبره اهل سنت اشاره مينمائيم كه جاى چون و چرا براى آنان باقى نماند.

1ـ آيه تبليغـابو اسحق ثعلبى در تفسير خود و طبرى در كتاب الولاية و ابن صباغ مالكى و همچنين ديگران نوشته‏اند كه آيه تبليغ يعنى آيه 67 سوره مائده يا ايها الرسول بلغ ما انزل اليك من ربك...در باره على عليه السلام نازل شد و رسول خدا صلى الله عليه و آله دست على را گرفت و فرمود:من كنت مولاه فعلى مولاه اللهم و ال من والاه.... ⁽¹⁾

2ـ آيه ولايتـعموم مفسرين و محدثين مانند فخر رازى و نيشابورى و زمخشرى و ديگران از ابن عباس و ابوذر و سايرين نقل كرده‏اند كه روزى سائلى در مسجد از مردم سؤال نمود و كسى چيزى باو نداد،على عليه السلام كه مشغول نماز و در حال ركوع بود با انگشت دست راست اشاره بسائل نمود و سائل متوجه شد وآمد انگشتر را از دست او خارج نمود و آيه انما وليكم الله و رسوله و الذين امنوا الذين يقيمون الصلوة و يؤتون الزكوة و هم راكعون ⁽²⁾ .نازل گشت يعنى ولى و صاحب اختيار شما فقط خدا و رسول او و مؤمنينى هستند كه نماز را بر پا ميدارند و در حال ركوع زكوة ميدهند. (اگر چه مؤمنين را بصيغه جمع آورده كه در حال ركوع صدقه ميدهند ولى در خارج مصداق واقعى آن منحصر بفرد بوده و على عليه السلام ميباشد،بعضى هم گفته‏اند چون ائمه ديگر نيز داراى مقام ولايت بوده و اولاد معصومين على عليه السلام ميباشند لذا بصيغه جمع قيد شده است.) .

در آنحال رسول اكرم صلى الله عليه و آله از سائل پرسيد آيا كسى بتو چيزى داد؟سائل ضمن اشاره بعلى عليه السلام عرض كرد اين انگشتر را او بمن داد ⁽³⁾ .

علماى اهل سنت با اينكه بنزول اين آيه در باره ولايت على عليه السلام اقرار دارند اما بعضى از آنها مانند ابن حجر و غيره در اينجا طفره رفته و ميگويند كلمه ولى بمعنى دوست و ناصر است نه بمعنى اولى بتصرف در صورتيكه از ظاهر كلام كاملا معلوم است كه ولى بمعنى زعيم و صاحب اختيار است زيرا آيه شريفه با انما كه افاده حصر ميكند شروع شده است يعنى صاحب اختيار و اولى بتصرف شما فقط خدا و رسول او و كسى است كه در حال ركوع صدقه داده است اگر ولى بمعنى دوست باشد انحصار آن بخدا و رسول او و شخص راكعى كه صدقه داده است بى معنى و دور از منطق خواهد بود چون در اينصورت مؤمنين جز خدا و رسول و على عليه السلام دوست ديگرى نخواهند داشت در حاليكه مؤمنين همه دوست و ناصر يكديگرند و دوستى چيزى نيست كه خداوند آنرا در انحصار خود و اوليائش قرار دهد،در اين مورد حسان بن ثابت حضرت امير عليه السلام را مدح كرده و چنين گويد:

فانت الذى اعطيت اذ كنت راكعا 
فدتك نفوس القوم يا خير راكع‏ 
فانزل فيك الله خير ولاية 
و بينها فى محكمات الشرايع ⁽⁴⁾

يعنى تو آن كسى هستى موقعيكه در ركوع بودى بخشش نمودى پس جانهاى مردم فداى تو باد اى بهترين ركوع كننده.خداوند هم در شأن تو بهترين ولايت را نازل كرد و آنرا در قرآن كريم ضمن شرايع محكم دين بيان فرمود و معلوم و واضح است كه مقصود از بهترين ولايت همان زعامت و رهبرى است نه يارى و دوستى و معانى ديگر.

3ـ آيه يا ايها الذين آمنوا اطيعوا الله و اطيعوا الرسول.و اولى الامر منكم ⁽⁵⁾ .

(اى مؤمنين خدا و رسول او صاحبان امر از خودتان را اطاعت كنيد) .شيخ سليمان بلخى و ديگران نوشته‏اند كه اين آيه در باره امير المؤمنين نازل شده و منظور از اولى الامر ائمه عليهم السلام از اهل بيت‏اند. ⁽⁶⁾

اهل سنت هر رئيس و زعيمى را كه نسبت بمسلمين رياست داشته باشد اولوـالامر گويند و اطاعت او را بموجب اين آيه واجب ميدانند ولى اين قول بهيچوجه صحيح نميباشد زيرا در اينصورت بايد اطاعت معاويه و يزيد و عبد الملك و متوكل عباسى و امثال آنها كه ستمگر و فاسق بودند بر مردم واجب باشد در صورتيكه آيات ديگرى هست كه خداوند از اطاعت چنين اشخاصى نهى فرموده است چنانكه فرمايد:و لا تطيعوا امر المسرفين،الذين يفسدون فى الارض و لا يصلحون ⁽⁷⁾ .

(امر اسراف كنندگان را كه در روى زمين فساد نموده و اصلاح نميكنند اطاعت نكنيد) بنا بر اين اطاعت آن اولوا الامرى واجب است كه پاك و معصوم بوده و دستورات وى همان اوامر و نواهى خدا و پيغمبر باشد و چنين كسانى جز على (ع) و يازده فرزندش‏كه جانشينان پيغمبر اكرم‏اند كس ديگرى نميباشد چنانكه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود:انا و على و الحسن و الحسين و تسعة من ولد الحسين مطهرون معصومون ⁽⁸⁾ .

يعنى من و على و حسن و حسين و نه تن از فرزندان حسين پاك و معصوم هستيم.

4ـ آيه مباهله گروهى از نصاراى نجران در مدينه خدمت پيغمبر صلى الله عليه و آله آمده و در باره موضوعات متفرقه و خلقت حضرت عيسى عليه السلام از آنجناب مطالبى پرسيدند و چون در مباحثه راه مغالطه مى‏پيمودند آيه مباهله نازل شد كه:

فمن حاجك فيه من بعد ما جاءك من العلم فقل تعالوا ندع ابناءنا و ابنائكم و نساءنا و نسائكم و انفسنا و انفسكم ثم نبتهل فنجعل لعنة الله على الكاذبين ⁽⁹⁾ .

يعنى اى پيغمبر هر كس با تو در امر عيسى پس از آنكه ترا در باره او علم و اطلاعى حاصل شد مجادله كند بگو بيائيد تا ما و شما پسران و زنان و نزديكان خود را كه بمنزله خود ما هستند بخوانيم و سپس بدرگاه خدا ناله و نفرين كنيم و لعنت خدا را بر دروغگويان قرار دهيم.

بدينطريق رسول اكرم صلى الله عليه و آله آنها را بمباهله دعوت فرمود و فرادى آنروز نصارا با علماى خود بيرون آمده و اسقف نصارا بدانها گفت اگر محمد صلى الله عليه و آله با نزديكان و اقوامش بيايد مباهله نكنيد (زيرا اگر او بر حق نباشد نزديكانش را در معرض نفرين و بلا نميآورد) و اگر با اصحاب و مسلمين بيايد مباهله كنيد در آنحال پيغمبر اكرم با على و فاطمه و حسنين عليهم السلام حاضر شد اسقف پرسيد اينها كيستند؟گفتند آن جوان پسر عم و داماد اوست و آن زن يگانه دختر مورد علاقه اوست و آندو كودك هم نواده‏هاى او هستند .اسقف گفت بخدا سوگند من چهره‏هائى مى‏بينم كه اگر از خدا بخواهند كوهها را از جا ميكند خوبست از مباهله خود دارى كنيد و با او مصالحه نمائيد لذا گفتند يا ابا القاسم ما مباهله نميكنيم و حاضر بمصالحه هستيم حضرت نيز پذيرفت.

ابن ابى الحديد و ابن مغازلى و ديگران نوشته‏اند كه منظور از ابنائنا حسنين و مقصود از نسائنا فاطمه و منظور از انفسنا على عليه السلام ميباشد ⁽¹⁰⁾ .

 

پي نوشت ها :

(1) شواهد التنزيل جلد 1 ص 189ـفصول المهمه ص 27

(2) سوره مائده آيه 55

(3) كفاية الطالب ص 250ـمناقب خوارزمى ص 178ـتفسير طبرى جلد 6 ص 165ـتفسير رازى جلد 3 ص 431 و كتب ديگر.

(4) كشف الغمه ص 88

(5) سوره نساء آيه 59

(6) ينابيع المودة ص 114ـشواهد التنزيل جلد 1 ص 149ـغاية المرام باب 58

(7) سوره شعراء آيه 151ـ 152

(8) ينابيع المودة ص 445

(9) سوره آل عمران آيه 61

(10) مناقب ابن مغازلى ص 263ـكفاية الخصام ص 309ـفصول المهمه ص 8

رجعت

در اصطلاح رجعت در اصطلاح عبارت است از اينكه خداوند همزمان با ظهور حضرت مهدي(عج) عده اي از بندكان صالح خودش را كه در ايمان و عمل اسوه مومنان بوده اند و همچنين عده اي از كفار و منافقان را با همان ويژگي هاي روحي و جسمي خودشان به دنيا بر مي گرداند تا اينكه هر دو گروه تا حد امكان نتيجه عمالشان را دريافت كنند. رجعت عمومي نيست بلكه مخصوص عده اي از مومنان خالص و كفار معاند است كه سلسله رجعت كنندگان انبيا (ع) ، ائمه اطهار (ع) و دشمنان آنها هستند . زمان رجعت قبل از قيامت و همزمان با ظهور حضرت مهدي (عج) تحقق پيدا ميكند .

اولين رجعت كننده :

امام حسين (ع) اولين رجعت كننده است كه با اولين خروج اميرالمومنين(ع) و قيام حضرت مهدي (عج) واقع مي شود و وظيفه تطهير زمين به عهده آن حضرت گذاشته ميشود و آنقدر عمر ايشان طولاني مي شود كه ابروانش روي چشمش مي افتد ، در حالي كه عده اي بعد از رجعت و رسيدگي به تظلمات آنها بعد از مدت كوتاهي از دنيا مي روند .

رجعت در قران

در قران مواردي وجود دارد كه امكان رجعت را در اين امت را به اثبات ميرساند . بر اسا س قران كريم گروههايي يا افرادي پس از مرگ زنده شده و تا مدتي به حيات مجدد خود ادامه مي دهند . البته اغلب اين شواهد صرفاً امكان قضيه را ميرساند ولي در دو مورد قران كريم صراحتاٌ به رجعت اشاره دارد در سوره نمل مي خوانيم

((و يوم نحشر من كل امه فوجا ممن يكذب بياتنا )) «نمل 27-83»

روزي خواهد امد كه ازگروهي دسته اي را بر مي انگزيم و از كساني كه آيات ما را مورد تكذيب قرار ميدهند . اين آيه صراحت دارد كه دسته هايي از ستمكاران بر انگيخته مي شوند نه همه آنها و منظور از برانگيخته شدن در روز قيامت نيست ، چون حشر قيامت رستاخيزي همگاني است .

(( و حشرنا هم فلم نغادر منهم احدا )) «كهف 18-47»

آنها را بر انگيختيم و هيچكس را فرو گذار ننموديم . و نيز در قران كريم آمده است

((و كل اتوه داخرين )) همه نزد اويند ، در حالي كه خوار و زبونند

و همچنين آيه

((ربنا امتنا اثنين و احييتنا اثنين )) دلالت بر رجعت دارد زيرا از دو مرگ و دو زنده شدن خبر مي دهد ، ميراندن نخست پس از حيات نخست و ميراندن پس از حيات در رجعت .

 آخرين رجعت كنندگان شرك و نفاق

آخرين رجعت كنندگان شرك و نفاق ،ابليس و اتباعش مي باشند كه پس از جنگ سختي با اميرالمومنين (ع) به دست رسول خدا (ص) به هلاكت مي رسد ولي عده اي از سران شرك و نفاق در زمان حكومت حضرت مهدي (عج) رجعت مي كنند و ايمان آوردن در روز رجعت نفعي ندارد . رجعت پايان عمر ابليس اين روايت مصداق      «يوم معلوم » را كه به ابليس مهلت داده شده تفسير و معين ميكند كه مراد از روز معلوم روز رجعت است كه با آخرين رجعت امير المومنين (ع) به زندگي او پايان داده شده و فرصت شيطان از او گرفته ميشود .

منابع : مختصر بصائر الدرجات ، ص4 بحار الانوار جلد 53 ص39 و 101

 

سلام خدمت همه دوستان و بازديد كنندگان وبلاگ به دليل يك سري از مشغله ها نتونستم سر قول خودم باشم و از اين بابت عذر ميخوام ولي اين مطلب به عنوان آغاز داشته باشيد

با سلام خدمت تمامی دوستان عزیزم

حتما متوجه شدید  که موضوع وبلاگ تخصصی تر شده

در رابطه با این موضوع اولین مطلب در نیمه شعبان به عنوان اغاز ثبت خواهد شد منتظر باشید

ملكان عرش اعلا به فداي چشم مستت

 

نگهي نما علي جان به گداي زير دستت

 

 

دل من گداي كويت ، سر من به دار مويت

 

تو مدد نما كه تا جان بدهم به دست دستت

 

 

ز ازل شدم اسيرت ، شده ام ز غصه پيرت

 

به اشارتي جوان كن دل پير و زار و مستت

 

 

اگر م دهي ز رافت همه زمام هستي

 

بگذارمش كناري بشوم غلام پستت

 

 

ندهم ز دست مويت ، بزنم به لب سبويت

 

بگذار تا كنم سر به فداي چشم مستت

 

 

بگذار تا بگريم ز غم فراغ رويت

 

تو مگر نخواهي از من كه شوم ز باده مستت

 

 

                      شعر از : روح الله